De aanvankelijke euforie over de slimme taalrobot ChatGPT en zijn net zo schrandere hulpjes Dall-E en BARD heeft inmiddels plaatsgemaakt voor bezorgdheid. Hoe bang moeten we zijn voor kunstmatige intelligentie en algoritmes die alles van je weten?

Nou, redelijk bang, zo valt overal te lezen. Zo berekende zakenbank Goldman Sachs dat deze technieken in de nabije toekomst 300 miljoen banen overbodig zullen maken. Eerder dit jaar ondertekenden tientallen invloedrijke tech-professionals – onder wie SpaceX- en Tesla-oprichter Elon Musk en Apple-oprichter Steve Wozniak – een open brief waarin wordt gepleit voor een stop op experimenten met AI.

‘We zijn verstrikt zijn in een uit de hand gelopen race om steeds krachtiger digitale breinen te ontwikkelen en in te zetten, die niemand kan begrijpen, voorspellen of betrouwbaar onder controle kan houden’, zo valt in de brief te lezen.

En onlangs deed een groot aantal prominenten daar nog een schepje bovenop. In een brandbrief die op 31 mei verstuurd is door de non-profitorganisatie Center for AI Safety (CAIS) wordt gewaarschuwd voor de mogelijke gevaren van kunstmatige intelligentie. En wie ooit de Terminator-films heeft gezien, weet precies om welke gevaren het gaat: moorddadige robots die de mensheid een kopje kleiner maken.

Wie ooit de Terminator-films heeft gezien, weet precies om welke gevaren het gaat…

Sam Altman, topman van OpenAI, het bedrijf achter de populaire chatbot ChatGPT, windt er geen doekjes om: ‘Het verkleinen van de risico’s op uitsterven als gevolg van AI moet een wereldwijde prioriteit zijn, net zoals andere maatschappelijke risico’s als pandemieën en kernoorlogen.’

Behalve Altman hebben ook bestuurders van DeepMind (het AI-zusterbedrijf van Google), Anthropic, Microsoft en Google de boodschap ondertekend. Ook de onderzoekers Stuart Russell, Geoffrey Hinton en Yoshua Bengio, die aan de wieg stonden van de recente doorbraken op AI-gebied, hebben hun handtekening gezet.

Niet geheel toevallig vond er op 31 mei een summit plaats in Zweden, waar zowel Amerikaanse als Europese politici samenkwamen om te praten over AI. Ze hadden het onder meer over nieuwe regels rond AI-systemen en mogelijke maatregelen die ervoor kunnen zorgen dat dergelijke systemen ‘legaal, effectief, ethisch, veilig en anderszins betrouwbaar zijn’.

Ik zou daar nog het woordje ‘saai’ aan willen toevoegen. AI-tools zijn vooralsnog namelijk bijzonder handig voor wie graag correcte, bloedeloze teksten of afbeeldingen wil maken, waarin geen onvertogen woord of pixel valt. De kans dat we nu afstevenen op een apocalyptische toekomst die wordt bevolkt door ChatGPT-robots, lijkt me klein. Ik ben dan ook een pleitbezorger van ‘hoe meer AI en algoritmes hoe beter!’ Google heeft soms nog eerder in de gaten wat ik precies zoek dan ikzelf en mijn aanbevelingen in Spotify zijn nog nooit zo goed geweest. 

Hoe meer AI en algoritmes hoe beter!

YouTube spant helemaal de kroon. De videodienst schotelt me aan de lopende band filmpjes voor van obscure metalbands, vergeten Italo-acts en mensen die laten zien wat ze allemaal in hun boekenkast hebben staan. Filmpjes met soms maar een handvol views op de teller, waardoor het ook nog eens lijkt alsof ik tot een exclusief clubje behoor. Nu weet ik ook wel dat het vooral de bedoeling is om mij zo lang mogelijk aan het scherm gekluisterd te houden, maar tegelijk heb ik bewondering voor de geraffineerdheid waarmee dit gebeurt.

De toekomst is geen ver-van-je-bedshow.

Maar zonder gekheid: de aandacht gaat nu wel heel erg uit naar nihilistische langetermijnscenario’s. De echte risico’s van AI staan inmiddels al voor de deur te trappelen. Want waar halen al die tools en enthousiaste algoritmes hun data vandaan? Hoe zit met de privacy? Wat is de rol van AI bij het vervaardigen én voorkomen van desinformatie? Bij wie ligt het copyright? Is het eigenlijk wel zo wenselijk dat de controle over en ontwikkeling van AI bij een klein aantal (Amerikaanse) bedrijven ligt?

De EU en Amerika hebben tijdens het overleg in Zweden gepleit voor een gedragscode voor bedrijven die AI ontwikkelen, maar dergelijke regels kunnen nog jaren op zich laten wachten. De toekomst is echter geen ver-van-je-bedshow, maar ontvouwt zich waar je bij staat…