Ik heb het altijd bijzonder gevonden om te zien hoeveel aandacht er is voor acteurs, terwijl de (scenario)schrijvers er meestal maar bekaaid vanaf komen. Hoe belangrijk zij echter zijn, blijkt wel uit het feit dat de Amerikaanse filmindustrie compleet tot stilstand is gekomen door een grootschalige scenaristenstaking, die nu al bijna drie maanden aan de gang is.

Volgens de Writers Guild of America (WGA), een collectief van film- en televisieschrijvers, heeft de opkomst van streamingdiensten als Netflix, Disney+ en Amazon Prime ervoor gezorgd dat de arbeidsvoorwaarden aanzienlijk zijn verslechterd.

Door streamingdiensten zijn de arbeidsvoorwaarden aanzienlijk verslechterd.

Zo ontvingen schrijvers in het verleden royalty’s als hun show opnieuw werd uitgezonden, werd verkocht aan andere landen, of op dvd werd uitgebracht. Nu krijgen ze niets. Ook niet als een serie een succes wordt op een streamingdienst.

Daarnaast introduceerden de streamingdiensten het concept van ‘minirooms’, waarbij een kleine groep schrijvers in kortere tijd kortere seizoenen moet schrijven en voor de rest niet meer nodig is op de set of tijdens de postproductie. Ook kunstmatige intelligentie is volgens de WGA een reëel gevaar, waar onvoldoende rekening mee wordt gehouden. Veel schrijvers verwachten dat de staking langer dan een jaar zal duren.

Veel schrijvers verwachten dat de staking langer dan een jaar zal duren.

Inmiddels staken ook de acteurs die zijn aangesloten bij acteursvakbond SAG-AFTRA. Het gaat om een slordige 160.000 acteurs en entertainmentpersoonlijkheden, onder wie Meryl Streep, Jennifer Lawrence en Ben Stiller.

Je zou denken dat de studio’s volop bezig zijn om de onderhandelingen weer vlot te trekken om de scenarioschrijvers en acteurs te geven waar ze recht op hebben. Maar nee, de Alliance of Motion Picture and Television Producers (AMPTP) – de organisatie die de grote filmstudio’s en streamingdiensten vertegenwoordigt – is niet bereid om de eisen in te willigen en houdt de poot stijf. Disney-baas Bob Iger noemde de eisen van de stakers ‘niet realistisch’: ‘Het is volgens hem juist tijd de broekriem aan te halen.’

Wat we daarvan gaan merken? Voorlopig weinig. De rode lopers op de galapremières mogen er dan een stuk leger uitzien, er ligt nog genoeg materiaal op de plank om de bioscopen en streamingdiensten de rest van het jaar gevuld te houden. De grote vraag is of er in 2024 nog wat nieuws te bekijken is. De productie van honderden films en series (waaronder blockbusters als Spider-Man 4, Mission: Impossible 8, Stranger Things en The Last of Us) is stilgelegd of in ieder geval aanzienlijk vertraagd.

Er ligt nog genoeg materiaal voor een jaar op de plank.

De aandelen in Netflix, Walt Disney, Warner Bros. Discovery, Paramount Global en AMC Entertainment Holdings Inc vertonen een dalende lijn en naar verluidt kost de staking Hollywood zo’n 40 miljoen dollar per dag. Zo belangrijk zijn al die creatievelingen dus kennelijk niet; ik ben benieuwd hoe diep de zakken van de studio’s zijn…